Azot
Azot (N₂) jest podstawowym składnikiem atmosfery ziemskiej i stanowi około 78% jej objętości. Jest gazem bezbarwnym, bezwonnym i pozbawionym smaku. Ze względu na bardzo małą reaktywność chemiczną znajduje szerokie zastosowanie wszędzie tam, gdzie konieczne jest ograniczenie kontaktu produktu lub materiału z tlenem.Azot jest niepalny i nie podtrzymuje spalania. Nie jest toksyczny, jednak przy wysokim stężeniu wypiera tlen z powietrza i może powodować niedotlenienie oraz zagrożenie uduszeniem. Z tego względu podczas jego magazynowania i użytkowania należy przestrzegać odpowiednich zasad bezpieczeństwa oraz zapewnić właściwą wentylację pomieszczeń.
Azot dostępny jest w butlach o pojemności 2 l, 5 l, 8 l, 10 l, 40 l oraz 50 l, a także w wiązkach butlowych. Sprzedawany jest w metrach sześciennych (m³). Przykładowo w butli 40 l napełnionej do około 150 bar znajduje się około 6 m³ gazu. W zależności od rodzaju butli stosowane są różne ciśnienia napełnienia, najczęściej około 150 lub 200 bar. Na zamówienie azot dostępny jest również w postaci ciekłej, przechowywanej w specjalnych zbiornikach kriogenicznych. Ciekły azot ma temperaturę wrzenia około -196°C i wykorzystywany jest przede wszystkim do bardzo szybkiego chłodzenia i zamrażania.
Zastosowanie:
Przemysł spożywczy: pakowanie produktów w atmosferze ochronnej, wypieranie tlenu z opakowań i zbiorników, ochrona żywności przed utlenianiem oraz przedłużanie jej trwałości. Ciekły azot wykorzystywany jest również do szybkiego mrożenia i schładzania mięsa, ryb, warzyw, owoców, produktów mlecznych i gotowych potraw,
Metalurgia i obróbka metali: tworzenie atmosfery ochronnej podczas wybranych procesów obróbki cieplnej, ograniczanie utleniania metali, przedmuchiwanie instalacji, chłodzenie elementów oraz pasowanie części metodą skurczową,
Spawalnictwo: przedmuchiwanie i ochrona wewnętrznej powierzchni rur podczas spawania oraz tworzenie atmosfery ograniczającej utlenianie materiału,
Cięcie laserowe i plazmowe: azot stosowany jest jako gaz procesowy, m.in. podczas cięcia stali nierdzewnej i metali nieżelaznych, gdzie pomaga uzyskać powierzchnię cięcia bez warstwy tlenków,
Przemysł chemiczny: inertyzacja zbiorników, reaktorów i rurociągów, przedmuchiwanie instalacji, zabezpieczanie substancji wrażliwych na działanie tlenu oraz ograniczanie ryzyka powstania atmosfery palnej lub wybuchowej,
Przemysł petrochemiczny: przedmuchiwanie i inertyzacja zbiorników, rurociągów oraz instalacji technologicznych, a także przygotowywanie urządzeń do prac serwisowych i remontowych,
Recykling: ciekły azot wykorzystywany jest do kriogenicznego rozdrabniania gumy, zużytych opon, tworzyw sztucznych oraz innych materiałów, które w bardzo niskiej temperaturze stają się kruche i łatwiejsze do rozdrobnienia,
Medycyna i laboratoria: ciekły azot stosowany jest do kriokonserwacji materiałów biologicznych, komórek i próbek laboratoryjnych oraz w wybranych zabiegach kriogenicznych. Azot gazowy wykorzystywany jest również jako gaz ochronny, nośny i pomocniczy w aparaturze laboratoryjnej,
Farmacja i biotechnologia: tworzenie atmosfery ochronnej podczas produkcji i pakowania produktów, inertyzacja urządzeń i zbiorników oraz kriogeniczne chłodzenie wybranych procesów technologicznych,
Przemysł szklarski: tworzenie atmosfery ochronnej, ograniczanie utleniania oraz chłodzenie w wybranych etapach produkcji szkła,
Budownictwo: ciekły azot może być wykorzystywany do chłodzenia masy betonowej oraz szybkiego zamrażania i stabilizacji gruntu podczas wykonywania wykopów, tuneli i innych prac podziemnych,
Elektronika: tworzenie czystej i obojętnej atmosfery podczas produkcji półprzewodników, podzespołów elektronicznych i obwodów drukowanych, a także przedmuchiwanie urządzeń i instalacji technologicznych,
Przemysł tworzyw sztucznych i gumowy: chłodzenie podczas procesów produkcyjnych, kriogeniczne usuwanie nadlewów oraz rozdrabnianie materiałów w niskiej temperaturze,
Magazynowanie i transport substancji: wytwarzanie atmosfery ochronnej w zbiornikach i opakowaniach w celu ograniczenia utleniania, zawilgocenia lub reakcji przechowywanych produktów z powietrzem.