Wodór
Wodór (H2) jest najlżejszym ze wszystkich gazów. Jest bezbarwny, bezwonny i pozbawiony smaku. Jest również najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem we Wszechświecie. Na Ziemi występuje przede wszystkim w postaci związanej, między innymi jako składnik wody oraz ogromnej liczby związków organicznych i nieorganicznych.Wodór jest gazem bardzo łatwopalnym. Tworzy z powietrzem mieszaniny palne i wybuchowe w szerokim zakresie stężeń, dlatego podczas jego magazynowania i użytkowania konieczne jest zachowanie szczególnych zasad bezpieczeństwa oraz eliminowanie potencjalnych źródeł zapłonu. Wodór jest znacznie lżejszy od powietrza i bardzo szybko się rozprzestrzenia. Jego płomień może być słabo widoczny, szczególnie w świetle dziennym.
Na skalę przemysłową wodór produkowany jest przede wszystkim w procesie reformingu parowego gazu ziemnego. Coraz większe znaczenie ma również elektroliza wody, podczas której przy użyciu energii elektrycznej woda rozkładana jest na wodór i tlen. Wodór może być również produktem ubocznym niektórych procesów przemysłu chemicznego.
Ze względu na swoje właściwości fizyczne i chemiczne wodór znajduje bardzo szerokie zastosowanie w przemyśle. Wykorzystywany jest jako surowiec chemiczny, gaz redukujący i ochronny, paliwo oraz gaz procesowy. Charakteryzuje się również bardzo wysoką przewodnością cieplną, dzięki czemu stosowany jest jako gaz chłodzący w niektórych urządzeniach przemysłowych.
Duża część światowej produkcji wodoru wykorzystywana jest w przemyśle chemicznym i rafineryjnym, między innymi do produkcji amoniaku i metanolu oraz podczas procesów hydrorafinacji i hydrokrakingu paliw.
Wodór nie jest dostępny od ręki i wymaga wcześniejszego zamówienia. Dostępny jest w butlach o pojemności 40 l i 50 l oraz w wiązkach butlowych.
Zastosowanie:
Przemysł chemiczny: produkcja amoniaku, metanolu i innych związków chemicznych oraz wykorzystanie jako reagent w wielu procesach syntezy chemicznej,
Rafinerie i przemysł petrochemiczny: procesy hydrorafinacji i hydrokrakingu, usuwanie siarki i innych zanieczyszczeń z produktów naftowych oraz poprawa właściwości paliw,
Przemysł spożywczy: uwodornianie olejów i tłuszczów roślinnych w celu zmiany ich właściwości i konsystencji oraz produkcji wybranych tłuszczów spożywczych,
Metalurgia: tworzenie atmosfery ochronnej i redukującej podczas procesów wysokotemperaturowych, obróbki cieplnej metali oraz redukcji tlenków metali,
Spawalnictwo i obróbka metali: jako składnik specjalistycznych mieszanek z argonem stosowanych między innymi podczas spawania TIG wybranych stali nierdzewnych i stopów niklu oraz w procesach spawania i cięcia plazmowego,
Elektronika i półprzewodniki: tworzenie atmosfery redukującej i ochronnej podczas produkcji półprzewodników oraz innych zaawansowanych elementów elektronicznych,
Farmaceutyka: stosowany w procesach uwodorniania podczas produkcji substancji chemicznych i farmaceutycznych, między innymi przy produkcji sorbitolu,
Przemysł szklarski: tworzenie atmosfery ochronnej i redukującej podczas produkcji oraz obróbki wybranych rodzajów szkła,
Energetyka: chłodzenie dużych generatorów elektrycznych ze względu na bardzo dobrą przewodność cieplną wodoru oraz jego małą gęstość,
Ogniwa paliwowe: wykorzystywany jako paliwo do produkcji energii elektrycznej w ogniwach paliwowych, w których produktem reakcji elektrochemicznej z tlenem jest przede wszystkim woda,
Przemysł transportowy: stosowany jako paliwo w pojazdach wyposażonych w ogniwa paliwowe oraz rozwijany jako nośnik energii dla transportu ciężkiego i specjalistycznego,
Produkcja metali: wykorzystywany jako czynnik redukujący, między innymi w rozwijanych technologiach bezpośredniej redukcji rud żelaza.
Ze względu na bardzo wysoką palność oraz łatwość przenikania przez niewielkie nieszczelności wodór wymaga stosowania instalacji, armatury i urządzeń odpowiednio przystosowanych do pracy z tym gazem. Pomieszczenia, w których wodór jest magazynowany lub używany, powinny posiadać odpowiednią wentylację oraz zabezpieczenia przewidziane dla gazów łatwopalnych.